Najkrócej
Telemetria telewizyjna to ciągły pomiar oglądalności w panelu gospodarstw domowych. Telemetr podłączony do telewizora zapisuje, jaki kanał jest włączony, a domownicy logują się pilotem, więc wiadomo, kto ogląda. Wynik jest szacunkiem z próby przeliczonym na całą populację i mówi o obecności przed ekranem, nie o uwadze. W Polsce dane rynkowe dostarcza Nielsen Audience Measurement, a panel liczył 2000 gospodarstw w 2016 r.
- Liczby: panel Nielsena liczył 2000 gospodarstw w 2016 r.
- Jak: rating to procent grupy, SHR to udział w oglądających
- Uwaga: GRP liczy kontakty, a zasięg różnych ludzi
Co to jest telemetria telewizyjna?
To badanie oglądalności oparte na urządzeniach w domach panelistów, czyli osób wybranych do próby. Pomiar jest pasywny i ciągły, rejestrowany minuta po minucie, więc różni się od ankiety, w której respondent deklaruje z pamięci, co oglądał. Urządzenie w domu to telemetr, w branży także people meter (peoplemetr), a całą metodę nazywa się też badaniem telemetrycznym. Na podstawie tych danych podejmuje się decyzje o ramówce, o zdjęciu programu z anteny i o cennikach reklam.
Słowo „telemetria” oznacza również zdalny pomiar w medycynie (na przykład monitorowanie EKG) i w technice. Tutaj chodzi wyłącznie o telewizję.
Jak działa telemetr i pilot?
Telemetr jest podłączony do telewizora i dekodera w gospodarstwie panelowym. Pilot telemetryczny służy domownikom do zalogowania się: każdy ma swój przycisk i naciska go, gdy zaczyna oglądać. Pomiar odpowiada więc nie tylko na pytanie „co”, ale i „kto”.
Telemetr zapisuje:
- czas włączenia i wyłączenia telewizora,
- identyfikator stacji, czyli który kanał jest oglądany,
- kto z domowników jest w danej chwili zalogowany.
Słaby punkt tej metody jest oczywisty: działa tylko wtedy, gdy widz faktycznie się zaloguje. Krytycy, w tym telewizja publiczna, nazywali ją z tego powodu deklaratywną. Telemetr pokazuje też tylko, że ktoś jest przed włączonym ekranem. Czy reklamę zauważył, zapamiętał i czy zadziałała, ustala dopiero badanie skuteczności reklamy, na przykład pretest i posttest.
Rozwój telewizji cyfrowej wymusił dostosowanie telemetrów do różnych dróg sygnału, także do oglądania na komputerach i urządzeniach przenośnych.
Jak powstaje panel gospodarstw domowych?
Panel to próba gospodarstw dobrana tak, by odwzorować strukturę demograficzną Polski. W 2016 r. panel Nielsena liczył 2000 gospodarstw, w których mieszkało ponad 5000 osób powyżej 4. roku życia (Wirtualnemedia.pl). Gospodarstwem domowym jest tu grupa osób, spokrewnionych lub nie, które razem mieszkają i wspólnie się utrzymują.
Panel rósł m.in. wraz z liczbą kanałów. Do końca 2014 r. miał 1700 gospodarstw, a wcześniej 1650 i 1250.
| Zmienna doboru | Co uwzględnia |
|---|---|
| Region | podział terytorialny kraju |
| Wielkość miejscowości | liczba mieszkańców miejscowości |
| Wielkość gospodarstwa | liczba domowników |
| Rodzaj sygnału | naziemny, kablowy, satelitarny |
| Liczba telewizorów | jeden odbiornik lub więcej |
| Cechy domowników | wiek, płeć, wykształcenie, grupa społeczno-zawodowa |
Punktem wyjścia jest badanie założycielskie (Establishment Survey). Ustala ono, jaki odsetek gospodarstw ma telewizor, ile ma odbiorników i skąd pochodzi sygnał. Badanie odbywa się co roku w dwóch falach, wiosną i jesienią, i obejmuje 8 tys. gospodarstw losowanych z bazy adresów GUS, rekrutowanych telefonicznie i osobiście. Z tej bazy buduje się panel. Rotacja panelu polega na wymianie co roku 15–20% gospodarstw.
Skalę przeliczenia pokazuje inauguracyjny mecz Euro 2012 Polska–Grecja: obejrzało go 15,5 mln widzów, a za tym wynikiem stało kilka tysięcy osób w panelu. Dlatego przy wyniku dla wąskiej grupy celowej pytam zawsze, ilu panelistów za nim stoi. Im węższa grupa, tym mniej osób w próbie i tym bardziej wynik się waha.

Kto mierzy oglądalność w Polsce?
Nielsen Audience Measurement, część Nielsen Company, jest jedynym dostawcą danych telemetrycznych dla stacji, domów mediowych i reklamodawców. Badania w Polsce prowadzi od 1996 r., a w 2016 r. mierzył oglądalność 164 stacji.
Wcześniej drugi pomiar prowadził TNS OBOP (później TNS Polska), ale tylko dla TVP. Telewizja publiczna przeszła na wyniki Nielsena w 2011 r. i od tego czasu rynek ma jedną „walutę”. Dzięki temu stacje, domy mediowe i reklamodawcy rozmawiają na tych samych liczbach.
Co oznaczają AMR, SHR, rating i zasięg?
AMR i rating opisują średnią widownię, SHR jej udział wśród wszystkich oglądających, a zasięg i GRP to, ilu ludzi i ile razy zobaczyło kampanię.
| Wskaźnik | Co mierzy | Na jakie pytanie odpowiada |
|---|---|---|
| AMR (Average Minute Rating) | średnia liczba widzów w przeciętnej minucie programu, bloku lub spotu | ilu ludzi ogląda w typowej minucie? |
| Rating (AMR%) | AMR jako odsetek populacji lub grupy celowej | jaką część grupy zajmuje ta widownia? |
| SHR (share, udział) | odsetek widzów kanału lub programu wśród wszystkich oglądających telewizję w tym samym czasie | jak program wypada na tle konkurencji? |
| Zasięg (reach) | liczba lub odsetek różnych osób z co najmniej jednym kontaktem | ilu różnych ludzi zobaczyło przekaz? |
| GRP | suma ratingów wszystkich emisji kampanii | ile kontaktów zebrała kampania w przeliczeniu na grupę? |
Przyjmijmy hipotetyczną grupę celową 1 000 000 osób:
- W przeciętnej minucie programu ogląda 50 000 osób z grupy, więc AMR wynosi 50 000, a rating 5%.
- W tym samym czasie telewizję ogląda łącznie 250 000 osób z grupy. Udział programu to 50 000 / 250 000, czyli SHR 20%.
- Spot wyemitowano 4 razy, za każdym razem przy ratingu 5%. Daje to 20 GRP (4 × 5).
- Zasięg spotu wynosi 12%, czyli 120 000 osób. Część widzów zobaczyła spot kilka razy, bo 4 emisje po 50 000 widzów to 200 000 kontaktów, ale tylko 120 000 różnych osób.
Wynika z tego, że średnia częstotliwość to 20 / 12, czyli około 1,7 kontaktu na osobę. GRP = zasięg × średnia częstotliwość.
Ten rachunek pokazuje dwie pułapki. Po pierwsze, wysoki SHR nie oznacza dużej widowni. Przyjmijmy, że w nocy telewizję ogląda 20 000 osób z grupy, a kanał ma AMR 6 000. Jego SHR wynosi 30%, a rating zaledwie 0,6%.
Po drugie, punkty GRP liczą kontakty, nie ludzi, więc 20 GRP nie znaczy, że spot zobaczyło 20% grupy. Jak mierzy się zasięg reklamy w różnych mediach, opisuje osobny artykuł.
Czym telemetria różni się od danych z dekoderów?
Dekoder wie, który kanał jest włączony, ale nie wie, ile osób i kto ogląda. Telemetr z pilotem odpowiada na pytanie „kto”, a dekoder tylko na „co”. Dlatego obie metody dają różne liczby. W 2017 r. TVP otrzymywała dane z dekoderów 180 tys. klientów Netii (Business Insider Polska).
Według Nielsena koncert transmitowany wtedy przez TVP oglądało średnio 3,5 mln widzów, a w szczycie 4 mln. Szacunek TVP z dekoderów wyniósł do 5,5 mln. Różnica nie dowodzi błędu żadnej strony: jedna metoda liczy ludzi w panelu, druga przelicza włączone odbiorniki. Wniosek praktyczny: porównuj oglądalność tylko w ramach tej samej metody.
Jak wykorzystać dane telemetryczne w ocenie kampanii?
Telemetria rozlicza dotarcie spotu: GRP i zasięg w grupie celowej. Efekt, czyli zapamiętanie czy sprzedaż, ocenia się osobno.
Dwie zasady dla marketera z małej lub średniej firmy:
- Porównuj rating tylko w tej samej grupie celowej, bo ten sam program ma inny rating wśród osób 16–24 i wśród 50+.
- Pytaj o zasięg obok GRP, bo dwie kampanie z 100 GRP mogą dotrzeć do bardzo różnej liczby ludzi.
Telemetria jest jednym ze wskaźników dotarcia. Pełny zestaw miar i dobór wskaźników do celu kampanii opisuje artykuł o tym, jak zmierzyć skuteczność reklamy.






Leave a Reply